Prosecco gyda…Manon Steffan Ros

Mae Manon Steffan Ros yn awdures, yn gyfansoddwraig, cantores, yn ysgrifennu colofn wythnosol I gylchgrawn Golwg ac yn Fam i Efan Dafydd, sy’n 11 a Geraint Lleu sy’n 7. Yn ystod Tafwyl, cawsom gyfle i holi Manon am sut mae’n llwyddo i jyglo’r cyfan!

Ydy’n anodd jyglo dy holl hetiau a dy fywyd fel Mam?

Na! ‘Dwi’n gweithio o adref felly mae’r oriau’n hyblyg a dwi’n gallu gweithio o amgylch y plant. Alla’i ddim meddwl am swydd well a bod yn onest. Mae cael fy nhalu am ddweud stori a chanu yn fraint. Mae’r ffaith fy mod i yn Fam, yn help mawr pan rydw i’n ysgrifennu llyfrau i blant. Mae’r ‘sgwennu wedi fy ngalluogi i gadw fy hunaniaith hefyd, ‘dwi ddim ‘jyst’ yn Fam. Pan ti’n dod yn Fam, mae’n hawdd colli pwy wyt ti, a ddylien ni ddim teimlo’n euog am fod yn fwy na Mam neu am wneud rhywbeth gwahanol.

O ble ddaeth y diddordeb mewn ysgrifennu?

Pan o’n feichiog efo Efan, y mab cyntaf, o’n i’n teimlo’n flin bod Mam ddim efo ni bellach. Ro’n i wedi colli Mam ychydig flynyddoedd cyn hyn ac ro’n i’n drist wrth feddwl nad oedd hi yma i fod yn rhan o fywyd fy mhlant i. Es i ati i ddechrau ‘sgwennu stori i blant ac roedd Mam yn gymeriad yn y llyfr. O’n i’n meddwl bod hyn yn gyfle i Efan ac wedyn i Geraint, i ddod i adnabod Mam, ei Nain nhw, trwy’r llyfr a’r stori, yn lle bod yn rhaid i fi ddysgu nhw am fy Mam wrth ddangos yr hen luniau ac ati. Wnes i fwynhau’r broses, ac erbyn hyn dwi’n ddigon ffodus i fod yn awdures llawn amser.

Yn Mehefin, wnes di gipio’r wobr Tir na-n-Og am dy nofel Pluen – Sut ti’n teimlo am hyn?

Sioc! Dyma’r trydydd tro i fi gipio’r wobr yma am fy ngwaith ‘sgwennu i blant, ac mae’n fraint. Mae ‘na gyfnod yn dod i ni fel awduron, pan ti’n meddwl bod pawb wedi arfer efo ti a bod ti ddim yn unhywbeth ‘sbeshal’. Mae Pluen yn nofel sy’n trafod bob math o bethau, rhyfel a heddwch, henediddio a dementia, ac mae’n nofel arbenig iawn i fi oherwydd roedd Taid yn dioddef o dementia tra ro’n i’n ‘sgwennu’r llyfr. Roedd dylanwad y diweddar Gareth F ar y gwaith hefyd, a Gareth oedd y peth cyntaf ddaeth i’r meddwl pan glywais i’r cyhoeddiad. Mae’n gret bod y Cyngor Llyfrau yn trefnu digwyddiadau fel hyn, mae’n hwb mawr i ni fel awduron.

Ti’n ysgrifennu nofelau i blant ac oedolion ac yn addasu llyfrau, beth sydd orau?

Dwi’n mwynhau pob un. Mae’r broses greadigol yr un fath a dyna dwi’n ei fwynhau am y gwaith, os nad ydw i wedi ysgrifennu’n greadigol am dridie, ‘dwi ddim yn hapus! Mae’r broses ei hun yn therapeutic iawn. Dwi’n teimlo’n andros o lwcus, ac yn ffodus fy mod i’n gweithio efo nifer o gyhoeddwyr yma yng Nghymru.

Ti’n byw yn Nhywyn, Sir Feirionydd erbyn hyn – ydy’r ardal yn ysbrydoli’r gwaith?

Ydy. Dwi’n byw mewn ardal wledig a hardd ofnadwy, y mynyddoedd a’r mor dafliad carreg o’r tŷ. Mae bywyd yn syml ac araf, dydw i ddim yn hogan dinas, ac mae stamp yr ardal a’r bobl ar fy ngwaith i. Rydw i’n cerdded ar y traeth ac o amgylch Craig y ‘Deryn ac mae’r syniadau’n llifo.

Rwyt ti hefyd yn canu a chyfansoddi, dilyn ol traed dy Dad Steve Eaves efallai?

Dwi’n canu efo Dad ers blynyddoedd, ac mae hynna’n lot o hwyl. Rydw i hefyd yn canu mewn band o’r enw ‘Blodau Gwylltion’ gyda’r cerddor Elwyn Williams, wnaeth Elwyn ymuno yn band Dad yr un flwyddyn a ges i fy ngeni a ‘dwi wrth fy modd yn gweithio efo fo. Ges i fy magu ar aelwyd gerddorol ac mae cerddoriaeth wedi bod yn rhan o fywyd erioed. ‘Dwi wrth fy modd yn perfformio,

Beth fyddai dy gyngor ar gyfer Mamau eraill sy’n ystyried ysgrifennu?

Jyst gwnewch o! Mae ‘na gymaint o bobl allan yna sydd ofn trio, Pam? Dim bwys os na fydd o’n gweithio allan, mae angen trio a phedio bod ofn be’ mae bobl eraill yn meddwl – ewch amdani!

Beth fyddai dy ddiwrnod delfrydol di?

Mynd am dro o amgylch oriel yr Amgueddfa Genedlaethol i edrych ar y cerfluniau. Mynd a’r meibion i weld Cymru’n chaware pel droed – mae nhw’n obsessed efo’r gem, byddai Peter Capaldi yn dod efo ni hefyd, yn ei gymeriad, Dr Who! Byddai’r diwrnod yn gorffen yn y siop Turkish Delight yn Nhywyn efo kebab mawr blasus – diwrnod perffaith!

Hoffai Mam Cymru ddiolch yn fawr i Manon. Os hoffech chi brynnu’r nofel Pluen mae hi ar gael ar wefan gwasg Y Lolfa ac yn eich siop lyfrau leol.

*Er gwybodaeth, dydy Manon ddim yn hoffi prosecco, mae’n fwy o ‘hogan panad’. Tro nesaf Manon!

*Mae’r crys t ‘Prosecco o’r gloch’ ar gael yn ein siop – mae 10% o holl werthiant y siop yn cael ei gyfrannu i elusen Ty Hafan.

Gan Heulwen Davies, Mam Cymru

Gadael Ymateb

%d bloggers like this: