Mam Merched y Wawr

Mae mudiad Merched y Wawr yn fudiad Cymreig a Chymraeg sydd wedi bod yn annog merched i gymdeithasu, rhannu sgiliau a phrofiadau ers blynyddoedd maith, ac eleni mae’r mudiad pwysig hwn yn dathlu ei ben – blwydd yn 50 oed. Ar hyd a lled Cymru mae miloedd o ferched yn mynychu’r 280 cangen sydd bellach yn bodoli ym mhob cornel o’r wlad, y mwyafrif yn Famau a Neiniau a’r mwyafrif hefyd yn wych am wneud paned a chacen a jam cartref – credwch fi, rydw i wedi bod yn siaradwr gwadd mewn sawl cangen dros y blynyddoedd ac mae wastad yn bleser sgwrsio a blasu’r danteithion!

Y ddynes sy’n cael y swydd o gadw trefn ar yr aelodau brwdfrydig a gweithgar, yw’r Gyfarwyddwraig Genedlaethol, Tegwen Morris, Mam i ddau o Aberystwyth. Cafodd Mam Cymru sgwrs gyda’r Fam brysur i ddysgu mwy am ei swydd, a sut mae’n jyglo’r cyfan gyda’i bywyd fel Mam a gwraig.

Un o ble wyt ti?

Dwi yn enedigol o fferm Alltgoch, ger Ffaldybrenin, Sir Gaerfyrddin, ond bellach yn byw yng nghanol tref Aberystwyth ers diwedd y 90’au. Rwy’n briod gyda Richard ac yn Fam i Ioan, sy’n 14 oed ac Aled sy’n 12, mae’r ddau yn mynychu Ysgol Penweddig Aberystwyth.

Beth oeddet ti’n gwneud cyn gweithio i fudiad Merched y Wawr?

Fe fues yn gweithio i Fenter Iaith Maldwyn, a chyn hynny i Fenter Bro Ddyfi lle oedd gen i swyddfa o fewn yr ysgol uwchradd, lle roeddet ti Heulwen yn ddisgybl – dwi’n cofio ti!  Bues yn gweithio ym Mwyngloddiau aur Dolaucothi cyn hynny adeg gwyliau ysgol.

Beth wnaeth dy ddenu di i’r swydd gyda Merched y Wawr?

Ffrind oedd wedi gweld yr hysbyseb a’i danfon ataf.  Roedd gen i dipyn o ffrindiau yn byw yn ardal Aberystywyth ar y pryd a roeddwn yn ddi-blant ac yn sengl, ac am wn i yn barod am sialens newydd!

Sawl aelod sydd yn y mudiad erbyn hyn a pwy yden nhw?

Mae gan y mudiad dros chwe mil o aelodau a merched brwdfrydig ydynt sy’n gweld gwerth yn y gymdeithas Gymraeg, sydd am gyfranu i’w cymuned leol trwy berthyn i glwb gwawr neu gangen o Ferched y Wawr.  Mae croeso i ferched o bob oedran a chefndir, croeso arbennig i ddysgwyr, ac os nad oes cangen neu glwb yn agos mae modd ymaelodi fel aelod unigol, neu mynd ati i gychwyn grwp newydd.

I’r rhai sy’n byw mewn ogof/ erioed wedi clywed am Merched y Wawr, esbonia beth yw’r mudiad?

Mudiad i ferched Cymru, i gael cymdeithasu a mwynhau cwmni ei gilydd yn y Gymraeg, mae yn cynnig cyfleoedd unigryw, ac yn cynnal dros dair mil o weithgareddau yn flynyddol.

Beth yw dy hoff / cas beth am y swydd?

Dwi yn hoff iawn o’r cyfeillgarwch, y cymdeithasu a’r cydweithio hapus ar draws Cymru i drefnu a chynnal digwyddiadau.  Fy nghas beth ydyw methu a chyflawni yr holl ofynnion sy’n disgyn ar y ddesg – dwi yn aml yn deud nad oes digon o oriau mewn dydd!

Rydech chi’n dathlu pen-blwydd y mudiad yn hanner cant eleni – sut rydech chi wedi bod yn cofnodi’r pen-blwydd arbennig a beth sydd i ddod?

Mae dathlu’r Aur wedi bod yn eithriadol, sef hanner can mlynedd ers sefydlu yn y Parc ym 1967.  Mae cymaint wedi digwydd eleni gan gynnwys prosiect treftadaeth, cyflwyno’r goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol, dathliadau rhanbarthol, creu paneli gwefreiddiol, Parti yn y Parc, cyhoeddusrwydd ar y teledu a’r radio a llawer iawn mwy. Mae llawer iawn mwy i ddod wrth i ni edrych ymlaen i ddathlu 200fed rhifyn cylchgrawn Y Wawr flwyddyn nesaf, sef cylchgrawn y mudiad.

Beth yw dy obeithion di ar gyfer dyfodol Merched y Wawr?

Y bydd yr aelodaeth yn cynyddu i’r dyfodol, a bydd merched yn sylweddoli pa mor bwysig ydyw perthyn i fudiad gwladgarol a chymaint y gallwch gael allan o fod yn aelod o fudiad gwirfoddoli, a bod cyfle i gynorthwyo eraill.

Ydy’n her i ddenu merched a Mamau ifanc i ymaelodi?

Mae yn her ym mhob cymdeithas am wn i, i gael unrhyw un newydd i ymuno, cymryd swydd a mynd allan i weithgareddau cymdeithasol.  Ond mae pobl yn sylweddoli bellach fod gan y mudiad lais cryf a’n bod yn gyfeillgar ac yn groesawgar ac yn cynnig cyfleoedd newydd tra yn mwynhau cymdeithasu gyda’n gilydd.  Mae croeso cynnes yn aros amdanoch.  Dewch i fod yn rhan o galon eich cymuned.❤

Rwyt ti’n teithio Cymru gyfan yn rhinwedd dy swydd, sut wyt ti’n jyglo hyn a bywyd fel Mam a gwraig?

Mae gen i ŵr gwych yn Richard a rhieni sydd bob amser yn barod i warchod a ffrindiau a chymdogion da.  Blaengynllunio ydyw’r gyfrinach fawr – dwi yn ceisio trefnu wythnos ar y tro sy’n ein galluogi fel teulu i weithio allan rhyw fath o drefn ble, pryd, pwy a sut!  Dwi yn gweithio yn swyddogol 22 awr yr wythnos i Ferched y Wawr felly yn ceisio mynd a’r plant i ysgol bob bore a’i casglu yn y prynhawn y rhan fwyaf o’r wythnos, gan gael pryd bwyd yr hwyr gyda’n gilydd fel teulu.

Rho ddarlun o wythnos arferol Tegwen

Eleni gwllgo, noson neu ddwy yr wythnos allan yn gweithio, un o bob dau dydd Sadwrn mewn digwyddiadau amrywiol gyda Merched y Wawr.  Siopa bwyd rhyw ddwywaith yr wythnos ar ôl ysgol a cheisio cynllunio beth fydd yn ymddangos ar y fwydlen.

Pan fyddi di’n cael gwyliau/ brec beth rydech chi’n hoffi gwneud fel teulu?

Rydym i gyd yn dwli ar Sir Benfro, cael bwthyn fel arfer a mynd i wahanol atyniadau yn ddibynnol ar y tywydd, er eleni ar ôl Eisteddfod aeth y pedwar ohonom i Benidorm a chael tywydd braf ar lan y mor.

Beth fyddai diwrnod delfrydol Tegwen?

Ar fore Gwener mae criw ohonom yn cyfarfod yn y dref am 8.30 i gael paned a sgwrs a thipyn o dynnu coes, weithiau fe awn am dro sydyn o amgylch rhai o’r siopau elusen i gefnogi elusennau cyn mynd yn ein blaenau i’r gwaith erbyn tua 10.  Mae’r criw sy’n cyfarfod yn amrywio yn ddibynnol ar pwy sy’n medru dod ynghyd cyn mynd i weithio – ond nawr fod ein plant yn hŷn mae llawer llai o gyfloedd cymdeithasol i ni fel rhieni gael cyfle i gymdeithasu.  Byddaf wedyn yn gweithio tan 3.20 a mynd i gasglu y plant, bod yn dacsi i’r clwb rygbi ar ôl tê bach a wedyn galw i fewn gyda’r cymdogion am sgwrs.  Mae swper nos wener rhwng 7.30 ag 8 a weithiau cawn bryd o’r bwyty tseineaidd, cyn fydd rhywun yn galw am wydraid bach o win a chlwydo yn weddol gynnar gan fy mod yn gweithio hanner dydd Sadyrnau y flwyddyn!

Hoffai Mam Cymru ddiolch yn fawr i Tegwen am sgwrsio gyda ni yn ystod blwyddyn fawr a chyffrous yn hanes y mudiad – Hir oes a Phen-blwydd hapus iawn i fudiad Merched y Wawr.

Gan Heulwen Davies, Mam Cymru

Gadael Ymateb