Na, Nel! – Wps! gan Meleri Wyn James

Wedi geni fy merch Elsi Dyfi yn 2012, rydw i wedi mwynhau ailddarganfod byd llyfrau plant. Yn wahanol i’r cyfnod pan ro’n i’n blentyn ifanc 30 ac x o flynyddoedd yn ôl, mae yna bellach ddewis eang a gwych o lyfrau Cymraeg a dwyieithog ar gael i blant Cymru. Rhywbeth at ddant pawb.

Un peth arall sydd wedi dod i’r amlwg ers geni Elsi yw’r ffaith mai plant eu hunain yw’r ysbrydoliaeth gorau ar gyfer llyfrau i blant! Mae pob diwrnod gyda phlentyn yn antur, yn bennod ac yn stori ddifyr ynddo’i hun! Fel sawl plentyn ifanc, mae Elsi’n mwynhau creu cymeriadau a sefyllfaoedd dychmygol a datblygu golygfeydd difyr a doniol. Wrth deithio gyda hi ar y ffordd i’r ysgol, mae sawl ‘perl’ yn cael ei gyhoeddi, a nifer o’r rheiny’n destun gwych i lyfr stori…. ond sut mae mynd ati i greu llyfr i blant? Beth yw’r gyfrinach i lwyddiant llyfr stori?

Un fam all rhoi goleuni ar y mater yw Meleri Wyn James o Geredigion, awdures y gyfres Gymraeg wreiddiol a phoblogaidd Na Nel! Wrth i Meleri baratoi i ryddhau’r gyfrol, Na, Nel!- Wps! ar gyfer Nadolig 2017, cefais sgwrs gyda hi i ddysgu mwy am y gyfres, a chyfle i adnabod y fam y tu ôl i’r cloriau….

O ble daeth y syniad ar gyfer cyfres Na, Nel! ?

Mae gen i ddwy o ferched, a phan oedden nhw’n blant bach ro’n i’n sylwi bod yna lond ogof o ddewis o lyfrau ar eu cyfer nhw. Ond pan dyfon nhw bach yn hŷn, yn 5, 6, 7 oed roedd llawer llai o ddewis, ac roedd llyfrau gwreiddiol i ferched yn brin iawn. Felly, fe benderfynais i y byddwn i’n mynd ati i sgrifennu storïau ar eu cyfer nhw. Dwi’n meddwl bod plant yn mwynhau darllen am blant eraill direidus, ac roedd hi’n bwysig i mi bod Nel yn byw yng Nghymru heddiw.

Sawl teitl sydd yn y gyfres erbyn hyn?

Mae yna bump llyfr stori, gan gynnwys y llyfr newydd – Na, Nel! – Wps! Mae yna ddau lyfr arall: llyfr bach hosan Nadolig llawn gweithgareddau a syniadau i danio’r dychymyg o’r enw Na, Nel! – Ho, ho! a Dyddiadur Nel – cyfle i annog plant i sgrifennu tamaid bach bob dydd. Mae’n fwy na dyddiadur hefyd. Mae yna bytiau o hanes, chwedlau a thraddodiadau Cymreig, penillion, jôcs a’r cyfan yn llais hwyliog a direidus Nel. Mae yna safle we am ddim hefyd – www.nanel.co.uk

Sut ymateb wyt ti wedi cael i’r gyfres?

Ffantastic! Dwi wrth fy modd gydag ymateb plant, rhieni ac athrawon.

Beth yw’r gyfrinach i lwyddiant y gyfres?

Mmm… creu cymeriadau a byd sy’n addas i’r darllenwyr, a straeon Cymraeg a Chymreig gwreiddiol. Mae ymateb plant yn awgrymu eu bod nhw’n enjoio’r hiwmor, ac mae lluniau John Lund yn wych!

Sonia ychydig am y teitl diweddaraf.

Mae tair stori yn Na, Nel! – Wps! Mae Nel yn mynd ar antur fwyaf ei bywyd i ganolfan antur Glan-llyn. Ond a ellir ymddiried yn Nel ar y llyn ble mae anghenfil Tegi-wegi yn byw?

Yn yr ail stori, mae yna ddisgybl newydd yn Ysgol Pen-y-Daith ac mae’r plant i gyd yn gyffrous ofnadwy. Ond pwy neu beth fydd y disgybl yma? Anifail… creadur o wlad estron… rhywun enwog, enwog iawn… ? A sut fydd Mair Mwyn yn teimlo o glywed bod gan Nel FfG newydd?

Mae Nel hefyd wedi bod yn gwrando ar y newyddion, ac mae hi wedi cael syniad. Mae Nel yn mynd i ‘adael’ hefyd. Mae’n golygu y bydd yn rhaid iddi gael gwaith i ddechrau ennill ei harian ei hun. Ond beth fydd syniad mawr Miss Direidus?

Ydy’n haws/ anoddach i feddwl am syniadau wrth i’r gyfres a’r cymeriad ddatblygu?

Dwin credu fy mod i’n nabod Nel a’i ffrindiau mor dda erbyn hyn fel bod y syniadau yn dod o rhywle. Dwi wrth fy modd yn sgrifennu’r straeon.

Y flwyddyn nesaf, fe fydd yna sawl peth cyffrous yn digwydd. Mae llyfr Na, Nel! yn rhan o gystadleuaeth Darllen Dros Gymru. Mae sioe lwyfan Na, Nel! – Wwww! yn mynd ar daith o amgylch theatrau Cymru gyda chwmni theatr Arad Goch yn yr haf, ac fe fydd yna lyfr newydd i ysgogi dychymyg plant i gyd-fynd â’r sioe.

Pam ddylai Na, Nel – Wps! fod yn yr hosan Nadolig eleni?!

I annog plant i fwynhau darllen! Mae tair stori ym mhob llyfr a phenodau byr er mwyn annog plant i ddarllen ymlaen, neu er mwyn i rieni ddarllen rhan o stori iddyn nhw. Gobeithio y bydd plant yn dwlu ar Nel ac eisiau darllen mwy o’i straeon hi – neu greu straeon eu hunain.

Ydy dy blant di’n mwynhau’r gyfres?

Mae Mia Seren yn 13 oed ac Esther Alys yn 11 oed erbyn hyn, ond oedd, roedd y plant yn mwynhau’r gyfres pan oedden nhw yn yr ysgol gynradd. Mae ffrindiau a pherthnasau bach yn dal i joio’r anturiaethau.

Oes gen ti fwy/ llai o street cred fel mam ers sgwennu’r gyfres?!

Street cred?! Ha, ha!… Ar hyn o bryd dwi’n meddwl bod y merched yn dal i enjoio’r ffaith bod Mam yn sgrifennu llyfrau… ond mae Mia yn 13… felly dwi ddim yn siŵr pa mor hir fydd hynny’n para!!

Beth wyt ti’n gwneud yn dy waith o ddydd i ddydd?

Yn ogystal â bod yn fam (sy’n bleser yn hytrach na gwaith) – dwi’n olygydd creadigol i wasg y Lolfa. Felly dwi’n helpu oedolion i droi eu storïau nhw yn llyfrau. Dwi’n cael gweithio gyda rhai o awduron mwyaf blaenllaw Cymru – dwi’n lwcus tu hwnt!

Mae ganddom ni hefyd lety gwyliau i ddau yn Aberystwyth o’r enw Cae Bach, ac mae Sion a finnau wrth ein boddau yn gallu cynnig lle da i bobol ddod i ymlacio a chael hoe fach.

Mae dy ŵr yn gweithio yn y diwydiant cyhoeddi hefyd – ydy hi’n anodd ‘switcho off’ o fyd y llyfrau?!

Ydy, mae Sion yn ddylunydd i’r Cyngor Llyfrau, ac mae’n creu cloriau Na, Nel! yn ei amser sbâr! Ry’n ni’n treulio lot o amser yn trafod llyfrau a syniadau newydd. Fel’na ry’n ni! Byddai’n rhyfedd iawn tasen ni ddim erbyn hyn!

Beth ydech chi’n hoffi gwneud fel teulu?

Bach o bopeth. Ni’n hoffi bod yn greadigol. Mae’r plant yn mwynhau cadw’n heini – yn merlota, yn aelodau o’r clwb rhedeg ac mae Mia yn nofio yn y môr fel aelod o’r clwb achub bywyd. Felly, ry’n ni’n treulio tipyn o amser yn eu gwylio nhw, ac yn mwynhau bod ar y prom wrth wneud hynny. Ni’n mwynhau coginio a bwyta mas. Fe gafon ni amser grêt yn Sw Gaer a Zip World penwythnos diwethaf. Fuon ni i gyd ar wib trwy’r coed – hyd yn oed fi!

Beth fyddai dy gyngor i famau eraill sy’n awyddus i sgwennu a beth yw’r camau cyntaf wrth gysylltu gyda chyhoeddwr?

Ewch amdani! Gwnewch ychydig o ymchwil i’r farchnad sydd ganddoch chi dan sylw a mwynhewch sgwennu.

Wrth gysylltu â chyhoeddwr ysgrifennwch lythyr yn dweud ychydig amdanoch chi eich hun, beth yw’r syniad a pham ry’ch chi’n meddwl y bydd yn apelio at ddarllenwyr. Lluniwch fraslun o’r syniad ac ysgrifennwch y stori neu ychydig o benodau (os yw’n nofel) er mwyn i’r cyhoeddwr allu weld beth sydd yn eich dychymyg chi.

Beth fyddai diwrnod delfrydol Meleri?!

Ysgrifennu… ond ar benwythnos, hwyl gyda’r teulu a mynd mas am bryd da o fwyd gyda ffrindiau da hefyd.

Hoffai Mam Cymru ddiolch yn fawr iawn i Meleri am y sgwrs ac am y cyfle i ddysgu mwy am y gyfres wych. Mae’r llyfr diweddaraf Na Nel! Wps! ar gael o wefan Y Lolfa ac yn eich siop lyfrau leol am £4.99.

 

Gan Heulwen Davies,

Mam Cymru.

 

 

Gadael Ymateb

%d bloggers like this: