CMV – Mae angen i bob rhiant wybod am y feirws hwn..

Mae’n fis codi ymwybyddiaeth am CMV, ond sawl un ohonom sydd wedi clywed amdano neu’n gwybod beth ydy hwn? Yn ol Sefydliad Cenedlaethol CMV, mae 91% o famau yn anymwybodol o’r feirws, er gwaetha’r ffaith bod pob mam feichiog dan fygthiad.

Un Fam sydd wedi profi sgil effeithiau CMV yw Catrin Phillips, ac fe gysylltodd gyda ni yn #MamCymruHQ i holi a fyddai modd iddi rannu ei phrofiad brawychus, er mwyn creu ymwybyddiaeth o’r ‘feirws distaw’.

Fi’n cofio cerdded mewn i ystafell fach gyda’r doctoriaiad ar ol darganfod abnormaledd yn ein sgan 38 wthnos. Fe wedodd y doctor bod ein babi wedi dal CMV (Cytomegalovirus) yn y groth. Beth oedd hyn yn meddwl? Oedd ein babi yn mynd i fod yn iawn? Doeddwn ni ddim wedi clywed am hyn o’r blaen. Fi’n cofio gweld wyneb truenus y doctor wrth iddi ddweud wrthom bod posibilrwydd y bydd ein babi yn cael ei eni gyda anableddau, dallineb, byddardod neu’r sefyllfa gwaethaf, y bydden yn colli ein babi. Dydw i ddim yn cofio lot ar ol hynny tan i mi rhoi genedigaeth 2 ddiwrnod yn ddiweddarach, pan benderfynnwyd mae indiwsio fi fydde ore.

Ganwyd Twm Alun Phillips ar yr 18fed o fis Medi 2011 yn pwyso 15.14oz. Roedd e mor fach a melyn ond mor dlws ac yn werth y byd!
Cafon amser byr gyda Twm cyn i’r doctoriaid fynd a fe i’r Uned Gofal Arbennig lle arhosodd am 3 wthnos. Roedd ganddo amrywiaeth o broblemau gan gynnwys dueg mawr, platennau isel, brech dros ei gorff a chlefyd melyn. Roedd Twm yn edrych mor fach yn y crud cymorth a roedd tiwbiau a gwifrennu ym mhob man. Roedd yr wythnosau cyntaf yna’n anodd! Fe symudais i mewn i ystafell ar ddiwedd yr uned, a rhywsut fe wnethon ni gario ymlaen.

Ar ôl y sioc cychwynol, roeddwn yn awyddus i ddarganfod beth ddigwyddodd i’n babi. Wnaethon ni ddysgu a synnu cyn lleied roedd pobol yn gwybod am CMV. Roedd hyd yn oed rhai o’r doctoriaid heb gliw. Yn lwcus i ni, gan ein bod ni’n byw yng Nghaerdydd, roedd un doctor gwych gyda diddordeb mawr yn y firws CMV ac yn gallu gweud wrthom yn union beth ddigwyddodd. Roeddwn wedi dal cytomegalovirus tra’n feichiog, sydd jyst fel unrhyw annwyd cyffredin, ond os ydy’n cael ei basio i’r babi yn y groth – mae’n gallu bod yn farwol.

Rhoddwyd gynllun o driniaethau a meddygyniaeth i Twm ond fe’m rhybuddiwyd efallai y byddai’r dyfodol yn un anodd i ein bachgen bach ac amser a ddengys.

Fi’n credu llefais i bob dydd am y misoedd cyntaf rhwng chwilio’r we am achosion arall o CMV a mynd nol a mlaen i’r ysbyty. Yr anwybodaeth oedd y peth mwyaf anodd – dechre bob dydd yn ofnus bod rhywbeth yn mynd i ddigwydd. Ond o wythnos i wythnos, ac o fis i fis, roedd Twm yn profi i fod yn fabi bach cryf. Roedd e’n cyrraedd pob carreg filltir, bach yn hwyrach a gyda chymorth, ond roedd e’n cyrraedd yna.

Mae’n anodd credu bod hynny 6 mlynedd yn ôl, ac wythnos diwethaf gethon ni’r newyddion da bod Twm wedi cael ei rhyddhau o ofal pediatrig. Un o brif symptomau CMV yw colli clyw, ac mae Twm bellach gyda nam clyw dwys mewn un glust, rhywbeth mae e’n dysgu i fyw gyda. Mae e’n fachgen mor ofalgar ac yn byw bywyd i’r eithaf. Mae e wrth ei fodd yn mynd i Ysgol Treganna, yn caru peldroed ac yn frawd mawr arbennig i Caio a Sion. Rydyn ni mor browd ohono a pa mor bell mae e wedi dod.

Doeddwn i erioed wedi clywed am y ‘feirws distaw’ yma o’r blaen, a dyna beth oedd mor anodd. Mae Mehefin yn fis codi ymwybyddiaeth o CMV ac mae’n hanfodol bwysig fod pobol yn gwybod amdano, yn enwedig menywod beichiog.

Dyma ambell ffaith i chi:

CMV yw’r feirws mwyaf cyffredin sydd yn cael ei drosglwyddo o’r fam i’r babi yn y groth.

Bydd 1 o bob 3 menyw sydd wedi dal y feirws yn trosglwyddo fe ‘mlaen i’r babi.

Mae CMV yn achosi mwy o anableddau na Downs Syndrome, fetal alcohol syndrome a spina bifida.

Mae CMV yn cael ei basio drwy hylifau’r corff felly cofiwch olchi dwylo yn enwedig os ydych yn gweithio gyda plant bach.

Mae llawer mwy o wybodaeth ar y wefan www.nationalcmv.org

Mae ein profiad ni gyda CMV yn bendant wedi ein gwneud ni’n gryfach. Mae Twm yn gwneud yn rhyfeddol, mae e wir yn fendith a rydyn ni’n lwcus iawn i gael e yn ein bywydau. Nawr, mae bob dydd yn antur iddo a rydyn yn gyffrous wrth edrych i’r dyfodol.

Hoffai Mam Cymru ddiolch o galon i Catrin Phillips am rannu ei profiad gyda’n darllenwyr, ac ryden ni’n anfon cwtsh mawr a phump uchel ati hi ac i’r hyfryd Twm, Rhannwch yr erthygl hon er mwyn ein cynorthwyo ni i godi ymwybyddiaeth o’r feirws distaw hwn, mae’n hollbwysig bod yr ystadegau’n newid a bod mwy o famau yn ymwybodol ohonno.

Os hoffech chi rannu eich stori gyda’n darllenwyr, ebostiwch ni ar mam@mamcymru.wales

Gan Heulwen Davies.

Copyright: Mam Cymru

Gadael Ymateb

%d bloggers like this: