Diabetes – Mae Angen I Bob Rhiant Ddarllen Hwn

 

Y 14eg o Dachwedd yw dyddiad Diwrnod Diabetes y Byd, ond sawl un ohonom sy’n gwybod am y cyflwr hwn a allai beryglu bywyd ein plant? Yn ffodus, mae un Fam wedi cysylltu gyda ni yma yn #MamCymruHQ yr wythnos hon er mwyn rhannu ei phrofiad personol o fagu plentyn gyda diabetes, ac i rannu’r ffeithiau pwysig sydd angen inni gyd wybod. Plis darllenwch a rhannwch er mwyn sicrhau bod pob un rhiant yn gwybod beth yw’r arwyddion hollbwysig.

14 Tachwedd, yw World Diabetes Day. Diwrnod i godi ymwybyddiaeth ynglŷn â phryderon argyfyngus diabetes. Gall diabetes ddatblygu mewn unrhyw berson. Wrth gwrs, ‘s’neb yn credu y bydd diabetes yn digwydd iddyn nhw. Netho ni byth feddwl ‘ny – ond dyma be sydd wedi digwydd. Cafodd fy mhlentyn ddiagnosis o Math 1 Diabetes jyst dros flwyddyn yn ôl, gan newid ei fywyd e a ni yn barhaol. Mae e’n un o 29,000 o blant eraill gyda Math 1 Diabetes yn y DU. Mae’r niferoedd yn cynyddu – yn enwedig ymysg plant o dan bum mlwydd oed, gyda chynnydd o 5% y flwyddyn dros y 20 mlynedd diwethaf.

Felly, wrth baratoi am World Diabetes Day, dwi’n dewis rhannu fy mhrofiad i fel mam nath, yn ffodus, spotio symptomau Math 1 Diabetes yn fy mhlentyn i. Dwi’n neud hyn gyda’r gobaith y gall ein stori helpu mamau, tadau a gofalwyr eraill i fedru gwneud hynny hefyd.

Ma’ na wahanol fathau o diabetes, ac mae’n bwysig deall y gwahaniaeth rhyngddynt. Dwi mewn sefyllfa i fedru rhannu profiad o Math 1 Diabetes yn unig. Dwi’n argymell y gwefannau canlynol ar gyfer mwy o wybodaeth ar y gwahaniaethau – sef JDRF a Diabetes UK Cymru.

Beth yw Math 1 Diabetes?

Mae diabetes yn glefyd hunan imiwn. Mae’r system imiwnedd – sydd i fod i warchod y corff rhag firws a bacteria – yn ymosod ar ac yn dinistrio’r cellau creu inswlin yn y pancreas. Nid yw’r rhesymau am hyn yn hollol glir o hyd.

Mae inswlin yn hanfodol i fyw. Wrth fwyta, mae inswlin yn symud egni o’r bwyd (glwcos), trwy’r gwaed ac i mewn i gelloedd ein corff. Pan nad yw’r pancreas yn creu inswlin, nid yw’n bosib cynnal lefelau iachus a diogel o glwcos yn y gwaed. Mae nhw’n cynyddu’n rhy uchel, neu’n syrthio’n rhy isel. Gall lefelau uchel heb eu trin difrodi nerfau, pibellau gwaed a’r organau. Gall lefelau isel heb eu trin achosi trawiadau, anymwybyddiaeth neu waeth.

Dyma beth ddigwyddodd i fy mab blwyddyn diwethaf. Dyw ei gorff ddim yn creu inswlin rhagor, sy’n meddwl ‘d’yw ei gorff ddim yn gallu rheoli ei lefelau siwgr gwaed. Hyd yn hyn, does ‘na ddim ateb i hyn. Does dim modd cywiro’r peth. Mae byw gyda Math 1 Diabetes yn golygu bod rhaid iddo fewnsaethu inswlin i gynnal lefelau siwgr gwaed iachus a diogel i bara’n fyw.

Symptomau fy mab nath arwain at ddiagnosis

Pwy a wyr os mai lwc, ffawd neu gyd-ddigwyddiad oedd y peth – ond o’n i’n digwydd bod wedi darllen cwpl o erthyglau ar symptomau diabetes cwpwl of flynyddoedd yn ôl. Diolch byth, gan mai’r wybodaeth hon nath ddod ‘nôl i fi rywsut ac o ganlyniad wnes i spotio symptomau fy mab cyn i bethau fynd yn rhy hwyr.

Roedd hi’n wythnos diwedd tymor ac fel pob plentyn arall roedd e ar ei liniau wedi blino. Roedd ‘ei wyneb e’n welw, ro’dd e’n fyr ‘i amynedd gyda phawb ac wedi ymladd yn llwyr. Netho ni gymryd mai angen brêc hanner tymor oedd ishe arno fe gyda’r siawns bod annwyd neu firws ar y ffordd. Erbyn diwedd yr wythnos odd e nôl a mlaen i’r tŷ bach trwy’r amser ac yn sychedig o hyd. Druan ag e, nath e barhau i fynd i’r ysgol bob dydd a hyd yn oed bwyta cacennau mewn te parti diwedd tymor. Fues i ffwrdd gyda gwaith am 24 awr a pan des i nôl fe weles i fe’n glir ar i newydd wedd. Nes i sylweddoli bod e wedi colli lot o bwysau ac yn gallu teimlo ei asennau wrth roi cwtsh.

Dyna pan nes i gysylltu’r holl symptomau a chofio’r erthyglau diabetes. O fewn awr o gerdded mewn i’r feddygfa, roedd e yn yr ysbyty, wedi cael diagnosis Math 1 diabetes ac ar inswlin.

Dwi’n casáu meddwl beth fydde’n stori ni pe na bawn i wedi mynd i’r doctor y prynhawn dydd Gwener ‘na. Y nod yw cadw’r lefelau siwgr gwaed rhwng 4 – 7. Roedd ei lefelau yn y 40au ar ddiagnosis. Mi fydde penwythnos cyfan o’i lefelau yn cynyddu wedi bod yn ddifrifol. I nifer, dyma sut y maent yn derbyn diagnosis, gan gael ei rhuthro mewn i’r ysbyty mewn sefyllfa beryg bywyd (DKA).

Symptomau i Edrych Amdanynt

  • Mynd i’r ty bach mwy nag arfer
  • Syched mawr
  • Blinder
  • Colli pwysau
  • Anadl gwynt ffrwythau
  • Effaith ar olwg
  • Cynnydd mewn archwaeth

Dim ond am flwyddyn rydyn ni wedi byw gyda Math 1 Diabetes, felly dim ond y dechre yw hyn i ni, Mae hi wedi bod yn rollercoaster o ran emosiynau, trefn triniaeth a logistics……..ac megis dechrau ydym ni. Ond nid fy stori i yw hon – stori ein mab, iddo e ddewis rhannu os yw e moyn ac mewn amser. Beth allai ddweud yw hyn. Ma’n teulu ni’n fythol ddiolchgar i’r rhwydwaith o deulu, ffrindiau, staff ysgol, timau clybiau cymdeithasol ac aelodau hollol wych ein Gwasanaeth Iechyd sydd o’i gwmpas. Nhw sy’n ei gadw’n saff, yn gryf ac yn ei ‘alluogi i fyw bywyd i’r eithaf. Yn fwy na dim, ni’n falch iawn iawn o’n mab. Mae e’n fachgen dewr ac aeddfed sy’n delio a’i sefyllfa â gwytnwch a hiwmor. Mae e’n ein hysbrydoli ni bob dydd.

Dwi’n wir obeithio na fyddwch chi’n gweld y symptomau hyn yn eich plentyn, ond os yw’n profiad ni yn eich helpu i’w adnabod mi fyddai’n ddiolchgar am hyn. Plis rhannwch.

Hoffai Mam Cymru ddiolch i’r fam hyfryd a di enw hon am gysylltu i rannu ei phrofiad, ac i rannu’r symptomau hollbwysig gyda’n darllenwyr. Plis rhannwch a sicrhewch bod pawb yn gwybod am diabetes, fe achubwyd bywyd ei mab a gall y wybodaeth uchod achub fwy o blant yn y dyfodol #MamPower.

Os oes gyda chi stori i’w rhannu gyda’n darllenwyr cysylltwch gyda ni yma ar mam@mamcymru.wales

Gan Heulwen Davies, Mam Cymru.

 

Gadael Ymateb