Rôl Cig Coch yn ystod beichiogrwydd a phlentyndod

 

Pan o’n i’n feichiog efo Elsi, roedd y fydwraig yn fy annog i fwyta un stecen bob wythnos er mwyn codi fy lefelau haearn ac am ei fod yn iach i’r babi. Dwi’n cofio teimlo’n fwy egniol ac yn well ar ol ei fwyta, ac oherwydd fy mod i’n mwynhau stecen beth bynnag, doedd o ddim yn anodd! O ganlyniad, rydw i’n ceisio cynnwys cig coch yn ein bwydydd teuluol bob wythnos.

Ffit Cymru – Ar-lein ar alw

Un Fam sy’n gwybod llawer mwy na fi am fuddion cig coch ydy Elwen Roberts, Swyddog Gweithredol y Defnyddwyr yn Hybu Cig Cymru. Yn yr erthygl hon mae Elwen yn rhannu ei harbenigedd a rysait blasus (a hawdd) i’r teulu cyfan i’w fwynhau!

Dwi wedi gweithio yn y sector cig coch ers ugain mlynedd a dwi’n credu’n gryf mewn bwyd cartref da. Daeth hynny’n bwysicach fyth i fi ar ôl cael dwy ferch sydd bellach wedi hedfan y nyth i ddilyn eu gyrfaoedd eu hunain.

Does gen i ddim amser i bendroni am y ffaith bod ein tŷ ni’n ddistawach nag oedd o; mae fy swydd gyda Hybu Cig Cymru (HCC) yn fy nghadw’n brysur! Yn ystod yr wythnosau diwetha’, dwi wedi gweithio yng Nghaerdydd, yn creu a steilio rysetiau cig coch newydd gyda ffotograffydd proffesiynol; dwi wedi cynnal arddangosfeydd coginio gyda manwerthwr ar gyrion Llundain; ac yn fuan, byddaf yn teithio i Filan i weithio mewn ffair fwyd anferthol – hyn i gyd i hyrwyddo Cig Oen Cymru, Cig Eidion Cymru a phorc o Gymru.

Beth yw rôl cig coch?

 Yn HCC, rydym ni’n hyrwyddo cig coch fel rhan o ddiet iach a chytbwys ar gyfer pobl o bob oed. Nid oes un math o fwyd yn cynnwys yr holl faetholion angenrheidiol ar gyfer byw yn iach, felly mae’n bwysig bwyta amrywiaeth eang o gynhwysion. Mae cig coch heb lawer o fraster yn ffynhonnell wych o fitaminau a mineralau, yn cynnwys protein, haearn a sinc.

Mae beichiogrwydd a phlentyndod yn gyfnodau pwysig o ran bwyta’n iach. Felly, beth yw rhan cig coch, yn cynnwys cig oen, eidion a phorc, yn hyn i gyd?

Diet iach yn ystod beichiogrwydd a phlentyndod

O’r cenhedlu i’r geni, mae’r fam yn gyfrifol am faeth ei babi, felly mae’n bwysig bod ei diet yn gytbwys ac yn llawn fitaminau a mineralau. Mae llawer o’r maetholion sydd eu hangen ar gyfer beichiogrwydd iach mewn cig coch. Maen nhw’n cynnwys ïodin, sy’n cefnogi datblygiad yr ymennydd; haearn, sy’n cyfrannu at weithrediad gwybyddol a lleihau blinder; a Fitamin D, sy’n hanfodol ar gyfer datblygiad esgyrn.

Mae astudiaethau’n awgrymu bod cynnwys cig yn niet babanod yn gysylltiedig â chanlyniadau iechyd gwell. Dylai babis gael eu cyflwyno i fwyd solet pan yn tua 6 mis oed yn ôl yr arbenigwyr, ac o ddilyn y cyngor yma, does dim rhaid oedi rhag cynnig cig coch gan ei fod bwysig ar gyfer twf a datblygiad arferol. Beth am ei falu ym mwyd y babi a’i gyflwyno’n raddol gyda digon o lysiau, ffa a chorbys?

Faint o gig coch?

 I fabanod, gallwch gynnwys 2-3 llwy fwrdd o friwgig eidion, oen neu borc gyda phrif gwrs un neu ddwywaith y dydd. Cofiwch, does dim angen ychwanegu halen. Gall maint y pryd a’r gwead newid gydag amser. Mewn plant hŷn, argymhellir bod Canllaw Bwyta’n Dda y GIG yn cael ei ddilyn a defnyddiwch ddulliau iachus o goginio.

Gallwch fwynhau cig coch mewn cymaint o ffyrdd. Mae llawer yn ei gysylltu â chinio rhost, ond mae ‘na lwythi o doriadau y gallwch eu coginio’n gyflym i siwtio rhieni prysur sydd eisiau sicrhau pryd o fwyd maethlon i’r teulu cyfan yn ystod yr wythnos waith.

Cymerwch olwg ar ein gwefan sy’n cynnwys cannoedd o rysetiau amrywiol.

Crymbl Cig Oen Blasus

Roedd o’n dipyn o ffefryn yn ein tŷ ni ac mae’n fy atgoffa o dreulio amser gwerthfawr efo’r teulu o amgylch y bwrdd bwyd.

Cynhwysion:

  • 450g (1 pwys) briwgig Cig Oen Cymru (neu friwgig Cig Eidion Cymru)
  • 1 winwnsyn, wedi ei bilio a’i dorri’n fân
  • 2 foronen, wedi eu pilio a’u torri’n ddarnau mân
  • 30ml (2 lwy fwrdd) blawd plaen
  • 300ml (½ peint) stoc oen neu lysiau
  • 15ml (1 llwy fwrdd) purée tomato
  • 5ml (1 llwy de) perlysiau cymysg sych
  • ychydig o bupur du
  • 150g (6 owns) blawd plaen
  • 75g (3 owns) menyn, mewn ciwbiau
  • 50g (2 owns) ceirch
  • 50g (2 owns) caws wedi’i ratio

Dull:

  1. Cynheswch eich ffwrn ymlaen llaw i Nwy 5/190°C.
  2. Rhowch y briwgig mewn sosban a ffriwch yn sych am 5-6 munud nes ei fod yn frown.
  3. Ychwanegwch y winwnsyn a’r moron a ffriwch am 3 munud arall.
  4. Ychwanegwch y blawd a’i gymysgu’n dda, yna’n araf ychwanegwch y stoc, y purée tomato, y perlysiau a’r pupur du. Dewch â’r cyfan i’r berw a throi nes ei fod yn drwchus.
  5. Rhowch y gymysgedd mewn dysgl sy’n gallu mynd i’r ffwrn.
  6. Gwnewch y crymbl drwy roi’r blawd mewn powlen, ychwanegwch y menyn a rhwbiwch y blawd i mewn. Dylai edrych fel briwsion bara.
  7. Yna ychwanegwch y caws a’r ceirch, cymysgwch yn dda a rhowch y crymbl dros y gymysgedd briwgig.
  8. Coginiwch yn y ffwrn am 25 munud nes ei fod yn lliw aur ac yn grensiog. Mae’r crymbl yn hyfryd gyda llwyth o lysiau gwyrdd.

Hoffai Mam Cymru ddiolch yn fawr i Elwen am rannu ei chyngor a’i rysait, byddwn ni bendant yn mynd ati i goginio’r crymbl blasus yma! Os hoffech chi rannu ryseitiau gyda ni, ebostiwch mam@mamcymru.wales

Gan Heulwen Davies, Mam Cymru

Gadael Ymateb