Mae dwy Fam o Geredigion wedi mynd ati i greu dwy gyfrol newydd a gwreddiol i ddarllenwyr ifanc, ac mae’n rhaid dweud fy mod i ac Elsi, sydd ‘bron iawn’ yn 7 oed erbyn hyn, wedi gwirioni ar y llyfrau newydd yma.

Genod Gwych a Merched Medrus yw teitl llyfr cyntaf un Medi  Jones-Jackson, cafodd ei lansio yn Eisteddfod yr Urdd ac mae’r gyfrol lliwgar a chyfoes hon yn cyflwyno rhai o ‘warriars’ benywaidd Cymru mewn arddull anffurfiol sy’n ymdebygu i arddull comig, ac felly’n cyffroi’r darllenwyr ifanc o’r olwg gyntaf.

O ferched hanesyddol ac adnabyddus fel Betsi Cadwaladr a Laura Ashley i’r anturiaethwyr ifanc fel Tori James a’r astroffisegydd Hayley Gomez, mae’r gyfrol yn dathlu llwyddiant merched blaenllaw Cymru ar hyd y blynyddoedd, ac yn profi i ddarllenwyr ifanc fel Elsi fy merch, bod merched yn gallu gwneud unrhyw beth ac yn gallu gadael eu marc ar Gymru a’r byd.

Rhaid canmol Medi am gyflwyno’r merched mewn arddull gynnil, mae cyflwyno merched mor anhygoel mewn ychydig frawddegau yn sgil ynddo’i hun. Rhaid hefyd ei chanmol am gyflwyno’r holl ffeithiau difyr am y merched ac am y pynciau maent yn arbenigo ynddynt, mewn arddull  perthnasol i ddarllenwyr ifanc; ee ‘Faint o fater (stwff o’r gofod) sydd yn disgyn i’r Ddaear bob dydd? Yr un faint o bwysau ag wyth eliffant mawr. AWTSH! Ydw, yn Fam 38 oed, dwi wedi dysgu llawer!

Dwi’n teimlo’n aml bod llyfrau Cymraeg i blant yn defnyddio testun a disgrifiadau sydd yn rhy anodd a chymhleth i ddarllenwyr ifanc, a hynny efallai am nad ydy’r awduron neu’r golygyddion yn ymwneud â phlant o ddydd i ddydd. Mae llyfr Medi yn enghraifft perffaith o sut dylid cyflwyno testun a ffeithiau i blant yn yr oes sydd ohoni, felly pump uchel i ti Medi am hyn!

Ar ddiwedd y gyfrol mae yma adran eirfa, syniadau am weithgareddau, posau, tasgau celf a llenyddiaeth a mwy! Digon o gyfle i’r darllenwyr ddatblygu nifer o sgiliau gwych a thanio’u dychymyg ymhellach wrth iddynt gynllunio sut mae nhw am fod yn wych yn y dyfodol! Rhaid cyfaddef bod y dudalen ‘Bydd Wych’ wedi fy ysbrydoli i feddwl am fy uchelgeisiau ar gyfer y dyfodol hefyd – ‘bucket list’ o bethau sy’n golygu fy mod i’n gadael rhyw fath o farc positif ar y byd yma!

Yn goron ar y cyfan, mae Medi wedi cynnwys enwau cannoedd o ferched bach gwych o bob cwr o Gymru tu mewn y clawr, ac roedd Elsi wrth ei bodd yn gweld ei henw hi ymhlith rhain! Dyma enghraifft arall o ddyfeisgarwch a dawn Medi Jones-Jackson fel awdur, wrth wahodd rhieni i anfon enwau merched i’w rhoi tu mewn y clawr cyn i’r llyfr gael ei gyhoeddi, roedd hi eisoes yn meddwl am werthiant a marchnata’r gyfrol. Unwaith eto, mae Medi’n gosod esiampl i awduron eraill oherwydd mae’n rhaid meddwl am y gwerthiant a’r marchnata wrth ddatblygu cyfrol, yn enwedig os ydych yn awdur newydd sbon fel Medi. Fel un sydd wedi ac sy’n parhau i farchnata llyfrau, dwi’n gwybod bod angen i fwy o awduron feddwl mwy am y marchnata o’r cychwyn cyntaf, felly gwych iawn a mentrus iawn eto Medi.

Yn sicr mi fyswn i’n argymell y gyfrol hon i bob un sydd eisiau tanio dychymyg ac ysbrydoli eu plant i feddwl yn uchelgeisiol. Mae’r gyfrol yn addas i ferched a bechgyn ac yn fy marn i yn addas i ddarllenwyr o 6 oed i fyny. Am £5.99 mae hon yn fargen.

Awdur sydd wedi ennill ei phlwyf yn y byd llyfrau i blant ac i oedolion erbyn hyn yw Meleri Wyn James. Mae Na Nel! wedi dod yn dipyn o eicon ymhlith darllenwyr ifanc, a hynny ym marn Elsi am ei bod hi’n gymeriad doniol a direidus ac yn un hoffai hi ei hadnabod go iawn!

Yn y gyfrol ddiweddaraf yng nghyfres Na Nel – sef Na, Nel! Help! mae Meleri’n cyflwyno tair stori fer am ‘y ferch sy’n gwrando dim!’ Mae’r straeon byrion yn cynnwys penodau byrion, ac mae hynny’n fanteisiol iawn pan mae’n heriol i gael eich Na Nel ddireidus eich hun i eistedd yn llonydd i ddarllen!

Does dim dwywaith mai Mam brofiadol sydd wrth gefn llyfrau Na Nel, oherwydd mae’r iaith yn hollol addas ar gyfer darllenwyr ifanc ac mae’n deall hiwmor plant i’r dim, ac yn gwybod sut i ddal eu sylw. Mae’r golygfeydd mor weledol a realistig a gallaf ddychmygu mai bywyd gyda’i merched ei hun sydd wedi sbarduno sawl golygfa yma!

Roedd Elsi wrth ei bodd gyda’r gyfrol am ei bod hi’n gallu uniaethu gyda’r cymeriad a’r golygfeydd gweledol. Roedd y cyfeiriad at ei hoff raglen; ‘Strictly Come Dancing’ a chyfeiriadau at sefyllfaoedd ‘go iawn’ sy’n digwydd yn ein cartrefi prysur ni heddiw ee rhieni’n ‘brysur’ yn hoffi postiadau ar Facebook, yn golygu bod y gyfrol wedi cydio ac wedi dal ei sylw o’r cychwyn cyntaf.

Yn gyfrinachol, dwi’n credu fy mod i’n mwynhau straeon Na Nel gymaint ag Elsi! Dwi’n gallu gweld fy mhlentyn fy hun a’i holl ffrindiau hi yn y cymeriad, ac mae dychymyg Nel yr un mor fywiog a difyr a dychymyg ein plant ni! Mae lluniau John Lund yn ychwanegu at yr hiwmor a’r direidi, ac yn ei gwneud hi’n gampwaith gwych arall yng nghyfres boblogaidd Na Nel! Am £4.99 mae hi’n rhesymol iawn hefyd.

Mae’n nodi ar y clawr cefn bod hon yn gyfrol addas i ddarllenwyr 7+, a dwi’n credu bod hynny’n hollol wir. Mae’n addas i ddarllenwyr medrus sydd yn iau na 6 ac mae hi hefyd yn gyfrol wych i ddarllen gyda’r plant iau. Rhaid canmol y Lolfa am nodi’r oedran ar gefn y gyfrol, er bod nifer o weisg yn ofni rhoi canllaw oedran ar lyfrau plant, mae cael y canllaw yn gymorth mawr i rieni ac athrawon wrth ddewis cyfrolau i’n plant.

Diolch i’r Lolfa am gyhoeddi dwy gyfrol wych am ferched cryf o Gymru ac am gefnogi dwy fam gyda digon o #MamPower. Does dim dwywaith bod y ddwy yn haeddu lle ar eich silff lyfrau chi adref ac yn yr ysgol.  Mae Elsi a fi yn edrych ymlaen at ddarllen mwy o lyfrau gan Medi Jones-Jackson ac yn edrych ymlaen i weld beth yn y byd fydd yr hoffus Na Nel! yna yn ei wneud nesaf!

Mae Genod Gwych a Merched Medrus ar gael yma a Na Nel! Help! ar gael yma ac yn eich siopau llyfrau lleol.

Gan Heulwen Davies, Mam Cymru.

*Os hoffech inni adolygu llyfrau neu nwyddau addas i blant a theuluoedd – cysylltwch ar mam@mamcymru.wales

Gadael Ymateb